ANA SƏHİFƏKİTABƏVVƏLKİSONRAKI

Beş dəqiqəlik çöl bələdçisi

figs/incoming/04-01.png
Şəkil 54. datacatalogs.org (Açıq Bilik Fondu)

Xüsusi mövzu və yaxud bir nəşr haqqında məlumat axtarırsınız? Nəyin mövcud olduğuna və onuları haradan tapacağınıza əmin deyilsiniz? Bilmirsiniz haradan başlayasınız? Bu bölmədə biz Vebdə ictimai məlumat mənbələrinin atpılmasına necə başlamağı nəzərdən keçirəcəyik.

Bəzi data şəbəkələri vebdə tapmaq asan olmur ona görə də, naşirin buna niyyəti olsa da, olmasa da onların çoxu axtarış mexanizmləri ilə indeksləşdirilir. Bir neçə məsləhət:

  • Bir məlumatı axtararkən, mütləq tapmaq istədiyiniz məlumatın məzmunu ilə əlaqədar və gözlədiyiniz məlumatın içərisində olacağı hər iki axtarış terminini daxil edin, Google və başqa axtarış mexanizmləri sizə faylın növünə görə axtarış etməyə imkan verir. Məsələn ola bilsin ki, siz cədvəlləri axtarırsınız. (axtarışınıza fayl növü olaraq: XLS filetype: CSV, geo məlumatlar, (filetype: SHP) və yaxud da məlumat bazası çıxarışları: MDB filetype: SQL, filetype DB) əgər daha çox meyllisinizsə, o zaman hətta PDF-ləri axtara bilərsiniz. (filetype : PDF)

  • Siz eyni zamanda URL-nin bir hissəsi ilə axtara bilərsiniz. Google-da “inurl: downloads file type xls” axtarışı verə bilərsiniz. XLS həmin veb ünvanda endirməsi olan bütün xls faylları tapmağa çalışacaq. (əgər siz yalnız bir endirmə tapsanız, həmin qovlua qdı ilə veb serverdə daha hansı qovluğun olmasını axtarmağa dəyər). Siz eyni zamanda öz axtarışınızı sadəcə bir domen adını axtarmaqla məhdudlaşdıra bilərsiniz. Məsələn, ‘site:agency.gov’

  • Başqa bir məşhur üsulunda bir başa məzmuna görə deyil, məlumatın ola biləcəyi yerlər vasitəsilə axtarış verilir. Məsələn, “site: agency.gov siyahı istiqamətləri” xüsusi yaradılmış siyahılar üzrə axtaracaq. Bu sizə veb server tərəfindən yaradılmış və xam məlumatlara asan girişi təmin edilmiş bəzi siayhıları verə bilər. Bu zaman ‘site:agency.gov Database Download’ yalnız məqsədyönlü şəkildə yaradılmış siyahıları axtaracaqdır.

Məlumat saytlarını və xidmətləri nəzərdən keçirin.

Son bir neçə il ərzində vebdə məqsədli məlumat portalları, məlumat paylaşdırıcıları və başqa məlumat saytları meydana gəlmişdir. Məluatların növləri ilə tanış olmaq üçün buradan kənarda yaxşı yerlər vardır. Yeni başlayanlar kimi, ola bilsin ki, siz aşağıdakılara baxa bilərsiniz.:

  • Rəsmi məlumat portalları. Dövlətin müxtəlif data şəbəkələrini nəşr etmək arzusu ölkədən ölkəyə fərqli olur. Sayı artmaqda olan ölkələr dövlət məlumatlarını mülki və kommersiya qaydasında yenidən istifadə edə bilmək üçün (U.S.'s data.gov and the U.K.'s data.gov.ukdən ruhlanaraq ) məlumat portalları yaradırlar. Bu cür saytların qlobal indeksləri datacatalogs.org-da tapıla bilər. Daha bir əlverişli saytGuardian World Government Data- dır. Bu axtarış mexanizminə çoxlu beynəlxalq dövlət məlumat kataloqları daxil edilmişdir.

  • Məlumat paylaşdırıcısı. Açıq Bilik Fondunun icma əsaslı fonduduraçıq tapılan məlumat mənbələrini tapmağı, paylaşmağı, və təkrr istifadə etməyi asanlaşdırır. Bu daha çox avtomatlaşmış mexanizm vasitəsilə axtarışlarda həyata keçirilir.

  • Qazıyıcı viki.. Onlayn alətdir, məlumatın faydalı hissəsini çıxartmaq üçün faydalıdır, ondan başqa tətbiqi proqramlarda istifadə oluna bilər. jurnalistlərin və tədqiqatçıların eşələndiyi yer ola bilər. Əksər qazıyıcılar və onların məlumat bazaları ictimaidir və təkrar istifadə oluna bilər.

  • Dünya Bankının və Birləşmiş Millətlər-in məlumat portalları, bütün ölkələr üçün çox vaxt bir neçə il keçmişə qayıtmaqla yüksək səviyyəli göstəriciləri təmin edir.

  • Bir sıra yeni başlayanlar meydana gəlir, onlar istəyirlər ki, məlumatları paylaşan və onu yenidən satan icmalar formalaşdırsınlar. Buraya Buzzdata özəl və ictimai məlumat şəbəkələrinin əəkdaşlıq etdiyi yer. Məlumat mağazaları Infochimps DataMarket daxildir.

  • Məlumat taxtı. Məlumatınızı yükləyə, emal edə və biləcəyiniz yerdir.əyaniləşdirə

  • Maraqlı Google köməkçisi Freebase insanların yerlərin, əşyaların açıq məlumatı sevən icma tərəfindən yaradılmış müəssisə qrafikasını təmin edir.

  • Tədqiqat məlumatları. Çoxlu sayda tədqiqat məlumatlarını toplayan milli toplayıcılar vardır. Məsələn, UK Data Archive . Giriş nöqtəsində hədsiz sayda pulsuz məlumatların olduğu yerdə həm də elə saytlar vardır ki, onlar abunə olmaq tələb edirlər və yaxud verdikləri məlumatların təkrar istifadə oluna bilməməsi və istifadə üçün əvvəlcə icazənin olmasını tələb edirlər.

Bir Forum xahiş edin

Mövcud cavabları axtarın və yaxud, Quora-ya Məlumatı Al əmrini ver. Məlumatı Al bir Qvə A saytıdır ki, orada siz məlumatla bağlı haradan nəyi tapmaq da daxil olmaqla suallar verə bilərsiniz. Siz oradan xüsusi məlumat mənbəyini necə çəkməyi, məlumatı əyani şəkildə necə tədqiq etməyi, bu zaman hansı alətlərdən istifadə etməyi, məlumatı özünün istifadə edə biləcəyin formata salmağı öyrənirsiniz.

Poçt siyahısını sporuşun

Poçt siyahısı bütöv bir icmanın zəkasını konkret bir mövzu üzərində birləşdirir. Data jurnalistləri üçün Məlumat əsaslı jurnalistika siyahısı və NİCAR-L siyahıları əla başlanğıc nöqtələridir. Hər iki siyahı data jurnalistlərlə və müxtəlif layihələrdə işləyən Kompüter Dəstəkli Reportaj kompüterçiləri ilə doldurulmuşdur. Kiminsə sizinkinə bənzər hekayə qurma imkanları əgər məlumatın özü ilə birbaşa bağlılığı olmasa haradan başlamalı olduqları barədə ideyaya malik ola bilər. Siz Project Wombat (müxtəlif əlaqədar sualların müzakirəsi siyahısı) –I, Açıq Bilik Fondunun çoxlu Poçt Siyahılarını, İnfo-dakı poçt siyahılarını sınaya bilərsiniz və yaxud da mövzuya dair size maraqlandıran ərazilərdəki poçt siyahılarını axtara bilərsiniz.

Xakerlərə qoşulun

Xakerlər sürətlə genişlənməkdə olan beynəlxalq ənənəvi jurnalistika təşkilatıdır. Onun onlarla bölmələri, 4 qitədə minlərlə üzvləri vardır. Onun missiyası jurnalistlərin və xəbərlərin və informasiyanın gələcəyini düşünən texnoloqların şəbəkəsini yaratmaqdır. Belə geniş şəbəkə ilə siz xatardığınız şeyi haradan və necə tapmalı sualına əminliklə cavab tapırsınız

Mütəxəssisdən soruşun

Professorlar, ictimai xidmətçilər və sənaye insanları harada nəyi axtarmağı bilirlər. Onları çağırın. Onlara e-mail göndərin. Tədbirlərdə onlara sataşın. Onların ofisinə gedin. Nəzakətlə soruşun, “Mən X barədə hekayə yazıram. Bunu haradan tapa bilərəm? Bilmirsiz ki, o kimdə olar?”

Hökumət İT-ni öyrənin

Dövlətin öz informasiyasını saxladığı texniki və inzibati kontekstdə məlumatlara daxil olmaq çox vaxt faydakı olur. Onun CORDIS, COINS və yaxud THOMAS şəklində akronimlərdən ibarət olması həmin ixtisarların məqsədini biləndə bə və yaxu başa düşəndə çox faydalı olur.
Dövlətin təşkilati diaqramlarını tapın, çarpaz funksiyalarına görə bölmələri qurumları tapın (reportaj, İT xidmətləri) Sonra onların veb saytlarını araşdırın. Saysız bölmələrdə çoxlu məlumatlar saxlanılır, bu məlumattların bir qismi onlar üçün zinət şeyləri dəyərində olsa da bəzilərini onlar sizə pulsuz da verə bilərlər.
Hökumət saytlarında dinamik infoqrafikanı axtarın. Bunlar çox vaxt yaradılmış məlumat mənbələri tərəfindən inkişaf etdirilir və onlardan müstəqil şəkildə istifadə oluna bilir. (uçuşlar haqqında kişik tətbiqi proqramlar, hava haqqında məlumatlara dair java proqramları)

Axırıncı dəfədən bəri işlətdiyiniz Ifadələrdən və ağalasığmaz söz birləşmələrindən istifadə edərək axtarın

Axtardığınız haqda çox şey bildikdə axtarış mexanizmlərində daha çox uğur qazana bilirsiniz.

FOİ tələbnaməsi yazın

Əgər inanırsınızsa ki, sizə lazım olan məlumat hökumətdə var, informasiya tələb etmə azadlığı sizing istifadə edə biləcəyiniz ən yaxşı alətdir. Belə bir faylın yaradılması üçün aşağıdakı informasiyaya nəzər salaq:

Brian Boyer (Çicago Tribune), John Keefe (WNYC), Friedrich Lindenberg (Açıq Bilik Fondu), Ceyn Park Park (Yaradıcı Ümumilər), Kris Vu (Hacks/Hackers)

ANA SƏHİFƏKİTABƏVVƏLKİSONRAKI